Opmerkelijke discussie

Hans Bouwmeester

Intuïtie is belangrijker dan kennis! - Vassily Smyslov

Het is niet aan te nemen dat ex-wereldkampioen Smyslov kon vermoeden dat zijn bovengenoemde uitspraak bijzondere gevolgen zou hebben. Er is hier sprake van een stelling zonder bewijs en dus zijn de meningen over de waarde hiervan verdeeld.

De maatschap Paardekooper en Hoffman, behorend tot de belangrijkste accountants- en belastingadviesorganisaties in Nederland, was geïnteresseerd in het onderwerp. Enerzijds is de maatschap een belangrijke sponsor voor het Max Euwe Centrum en anderzijds is deze zeer betrokken bij ontwikkelingen van het bedrijfsleven. Liepen er wellicht parallellen?

P. en H. organiseerde in samenwerking met het Max Euwe centrum enige tijd geleden een forumdiscussie tussen een schaakmeester en een aantal leidende figuren uit het bedrijfsleven. Deze discussie is thans door het MEC in boekvorm uitgegeven.

Jan Timman opende de rij van sprekers en gaf een beeld van alles wat er in het brein van een schaakmeester omgaat. Het was de inleiding van een interessante middag, over het geheel sloten de meningen aardig op elkaar aan. Wie er meer van wil weten kan het boekje bij het MEC bestellen.

Het meest opmerkelijk vond ik de opstelling van Jaap van en Herik, die, zoals bekend, ook de rechtspraak aan de computer wil overlaten. Hij vond intuïtie maar een vies woord. “We moeten er zo snel mogelijk van af”, zo betoogde hij, “want intuïtieve oplossingen zijn meestal niet optimaal.” Dit alles kwam mij opnieuw in gedachte, toen in de volgende positie onder ogen kreeg.

De stelling is ontleend aan een klokseance van de jonge Tal in Riga 1958. Mark Dvoretzki zette deze tijdens een trainingsessie voor aan Arthur Joesoepov.


Mikhael Tal

Is intuïtie belangrijker dan kennis? We begrijpen allemaal wat Smyslov bedoelt. Met de tientallen boekjes als Winning with the Timboektoe is misschien wel eens een enkel punt te scoren, maar je komt er niet wezenlijk verder mee. Kijk op strategie en tactiek krijg je door partijen van grote meesters diepgaand te onderzoeken. Daarmee ontwikkel je je positiegevoel en je intuïtie voor combinaties.

Kennis van een gezond openingsrepertorium is even belangrijk. Die doe je maar gedeeltelijk op uit een openingenboek. Voor de 'doorwerking' van varianten zijn grootmeesterpartijen eveneens belangrijk. Misschien is het zo dat begrippen als kennis en intuïtie elkaar gedeeltelijk overlappen. Zonder bepaalde kennis komt de intuïtie eenvoudig niet aan bod.